Trưởng khoa Nội thần kinh “giải mã” những cơn đau đầu

 

http://benhvien115.com.vn/tu-van-bac-si/truong-khoa-noi-than-kinh-%E2%80%9Cgiai-ma%E2%80%9D-nhung-con-dau-dau/2019102207180528

 

Đau đầu là triệu chứng bệnh rất thường gặp trong đời sống hàng ngày, biểu hiện bằng những cơn đau nhức ở phần đầu. Vậy làm sao để biết loại đau đầu nào nguy hiểm, loại đau đầu nào lành tính, 

 

Mời bạn đọc theo dõi bài tư vấn sau của TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115 tư vấn:

Não chúng ta không có tế bào thần kinh cảm giác, vậy thì tại sao chúng ta lại bị đau đầu (nhức đầu), thưa BS?

Não được bao bọc bởi màng não, phía ngoài là vị trí của xương sọ, da đầu và các cơ. Mặc dù trong tế bào não không có bộ phận cảm nhận cảm giác đau nhưng trong não chúng ta còn chứa các thành phần như mạch máu não, động mạch, đặc biệt là các xoang tĩnh mạch. Những thành phần này nhạy cảm với những thay đổi về áp lực hay sự căng nên gây ra cho chúng ta cảm giác đau. Vì vậy, khi có vấn đề gì trên não thì bệnh nhân cảm thấy rất đau đầu. 

Rất ít người phân biệt được tình trạng đau đầu của mình nguy hiểm hay là không. Nhờ BS chỉ ra kiểu đau đầu nào không nguy hiểm, và kiểu đau đầu nào bệnh nhân phải đến bệnh viện ngay?

Hầu như trong cuộc đời, ai cũng gặp phải những lúc đau đầu. Nhưng có những cơn đau đầu rất bình thường, chúng sẽ tự khỏi. Nhưng có một số cơn đau đầu rất nguy hiểm, bệnh nhân cần đến bệnh viện để thăm khám và điều trị ngay nếu như đau đầu có một trong những triệu chứng sau đây:

- Những cơn đau đầu xảy ra rất đột ngột như bệnh nhân gắng sức làm việc, xảy ra cơn đau đầu dữ dội, xuất phát có thể do tai biến mạch máu não, do xuất huyết não, xuất huyết màng não,...

- Đau đầu có các triệu chứng của thần kinh như méo miệng, liệt tay chân,...

- Đau đầu có kèm theo các triệu chứng như huyết áp tăng, nhịp tim chậm hơn,...

Ngoài ra, đặc trưng của đau đầu với mức độ tăng dần, trước đây chúng ta đã từng bị đau đầu nhưng lần này cơn đau đầu của chúng ta tăng cường độ ngày càng đau nhiều hơn thì chúng ta hãy nên đi khám ngay. Đặc biệt, đối với những bệnh nhân trên 50 tuổi, để có thể phát hiện ra những trường hợp đau đầu do viêm động mạch.

TS.BS Đinh Vinh Quang - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Nhân dân 115

Những kiểu đau đầu nguy hiểm thường do nguyên nhân gì và cảnh báo bệnh gì, thưa BS?

Trong triệu chứng đau đầu, biểu hiện của rất nhiều bệnh được chia làm 2 loại: đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát. Đau đầu thứ phát được gây ra từ những bệnh lý khác như bệnh nhân có khối u não, tai biến mạch máu não, vấn đề về viêm não,... lúc này đau đầu này được gọi là đau đầu thứ phát và những triệu chứng như vừa rồi chúng ta nên đi khám và điều trị ngay.

Đau đầu do căng thẳng thần kinh, do stress có biểu hiện như thế nào, kéo dài bao lâu thưa BS? Làm sao để giảm bớt cơn đau đầu này?

Đau đầu phân loại như tôi vừa trình bày, đau đầu nguyên phát là do đau đầu căng thẳng, đau đầu cụm. Đau đầu căng thẳng đến hiện nay ngành y học vẫn chưa biết được cơ chế gây ra loại đau đầu này do nguyên nhân gì nhưng có một số biểu hiện: thường bệnh nhân đau đầu cả 2 bên, đau với tính chất mức độ vừa phải, không theo nhịp đập, không nôn ói, buồn nôn, không sợ ánh sáng hay tiếng động nhưng những cơn đau đầu này thường xảy ra khi bệnh nhân đang làm việc căng thẳng gặp những stress trong cuộc sống.

Thời gian của những cơn đau đầu do căng thẳng có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Khi thăm khám BS phải xác định vị trí bệnh nhân cảm thấy đau, thời gian đau, tính chất trong cơn đau có tính chất căng thẳng hay đập theo nhịp máu hoặc có kèm theo nôn ói hay không thì bác sĩ sẽ phân loại và chẩn đoán bệnh nhân theo kiểu đau đầu nào, từ đó chúng ta sẽ có hướng điều trị cho bệnh nhân một cách thích hợp.

Nhờ BS mô tả cơn đau đầu migraine? Những yếu tố thuận lợi nào dẫn đến cơn đau đầu này là gì? Và cách chữa trị như thế nào, thưa BS?

Khác với do đau đầu căng thẳng, stress (thường bệnh nhân sẽ bị đau 2 bên), đau đầu phân loại migraine thường bệnh nhân sẽ đau một bên của đầu, đôi khi cũng sẽ có bệnh nhân đau 2 bên đầu nhưng đặc trưng của loại bệnh này thường là khởi phát một bên, có thể sau đó bệnh nhân sẽ cảm thấy đau đầu 2 bên và khi đau, cơn đau sẽ kéo dài từ 4 giờ đến 72 giờ.

Khi đau, cường độ đau vừa phải cho đến nhiều và có kèm theo những triệu chứng buồn nôn, ói, sợ ánh sáng, sợ tiếng động thì đây chính là những triệu chứng của cơn đau đầu migraine.

Một số những trường hợp đau đầu migraine trước khi xảy ra cơn đau đầu, có những triệu chứng đau đầu migraine có tiền triệu bao gồm các triệu chứng về mắt, bệnh nhân có thể thấy ám điểm về ánh sáng (ví dụ như bệnh nhân có thể thấy ánh sáng chạy trước mắt mình như hình chữ Z, có thể bệnh nhân đột ngột không thấy một vùng nào đó ở phía thị trường mình đang nhìn, đôi khi bệnh nhân sẽ có những triệu chứng khác như mờ mắt, yếu liệt tay chân, nói khó, giọng nói thay đổi)…

Những triệu chứng này sẽ xảy ra trước cơn đau trong khoảng 30 phút và khi các triệu chứng, tiền triệu chấm dứt, cơn đau đầu sẽ phát lên và cơn đau này được gọi là đau đầu migraine có tiền triệu.

Đau đầu migraine có 3 cơ chế: Cơ chế thứ nhất do sự co giãn của mạch máu trong não, vì một lý do nào đó mạch máu trong não co giãn sẽ gây ra đau đầu. Thứ hai, có thể do sự bất thường tiết các chất dẫn truyền thần kinh thì bệnh nhân sẽ cảm thấy cơn đau nhưng đến hiện nay nguyên nhân chính xác để gây ra cơn đau đầu migraine người ta vẫn chưa thể nào xác định được. Thứ ba, một số những yếu tố thúc đẩy lên cơn đau như làm việc căng thẳng, sử dụng thuốc tránh thai có chứa estrogen, trong thức ăn cũng có chứa một số chất như chocolate, phô mai, bột ngọt, rượu bia,... một số những chất này khi tiếp xúc có thể gây ra cơn đau.

Về việc chữa trị cơn đau đầu migraine thì chúng ta phải dùng thuốc và tâm lý trị liệu. Về dùng thuốc có các nhóm thuốc để điều trị đau đầu từ những thuốc thông thường như Paracetamol được chia thành những nhóm thuốc Non-Steroid cho đến những loại thuốc khác như thuốc chống trầm cảm, thuốc chống động kinh. Khi dùng thuốc như vậy kết hợp với tâm lý trị liệu, thay đổi lối sống, ăn uống điều độ, nghỉ ngơi điều độ tránh căng thẳng thì lúc này khả năng khởi phát lại cơn đau sẽ giảm đi.

Còn “đau đầu chùm” hay “đau đầu cụm” là cơn đau như thế nào, làm sao để giảm đau ạ?

Trong đau đầu nguyên phát có một loại đau đầu đó là “đau đầu cụm” hay còn được gọi là đau đầu Cluster, đặc trưng của bệnh này bệnh nhân sẽ cảm thấy đau ở vùng hốc mắt hoặc phía bên thái dương của mắt bị đau.

Cơn đau này có thể lan rộng ra phía sau của gáy, đầu, tai, thời gian kéo dài của cơn đau từ vài phút cho đến vài giờ. Bệnh nhân sẽ đau rất dữ dội thường không kèm theo những triệu chứng khác nôn, ói, yếu liệt tay chân nhưng sẽ kèm theo các triệu chứng như xung huyết các kết mạc mắt, mắt bên đau sẽ bị đỏ lên, mũi bệnh nhân sẽ bị nghẹt, chảy nước mũi nhiều, có các triệu chứng của đồng tử thì đây là những đặc trưng của đau đầu Cluster.

Đau đầu do viêm xoang có đặc trưng nào dễ nhận biết không ạ?

Viêm xoang là một bệnh lý của tai, mũi, họng. Trên cơ thể chúng ta có các vùng xoang như xoang trán, xoang hàm,... Khi vùng xoang nào bị viêm thì vị trí đau sẽ khởi phát ở vị trí đó và đau với tính chất đau âm ỉ ngoài ra sẽ còn đi kèm với những triệu chứng khác như các triệu chứng tai, mũi, họng: nghẹt mũi, sổ mũi,...

Còn kiểu đau từ đỉnh đầu lan ra sau gáy là bệnh gì, thưa BS?

Việc đau đầu từ đỉnh đầu lan ra sau gáy, chúng ta biết rằng thần kinh cảm giác của chúng ta có ở vùng da đầu khi chúng ta đau như vậy có thể là đau ở thần kinh. Từ phần da đầu ở đỉnh đầu xuống gáy do thần kinh chi phối cảm giác đau có thể do đau thần kinh chẩm, ngoài ra các bệnh lý của đau cột sống cổ cũng sẽ gây ra đau đầu ở vùng sau gáy này.

Nhờ BS giải thích vì sao chúng ta ăn kem và uống nước đá cũng gây ra đau đầu?

Các cơ quan trong cơ thể sẽ bao gồm các cơ quan thần kinh và các bộ phận cảm nhận để dẫn truyền về thần kinh trung ương trên não thì trên các vùng răng, hàm, mặt của chúng ta sẽ có những thần kinh cảm giác.

Khi ăn lạnh thực sự không phải đau mà đây là một kích thích quá mức về nhiệt độ đối với vùng răng, từ đó dẫn đến đường dẫn truyền thần kinh về não chúng ta có cảm giác như là đau nhưng thực sự không phải là đau ở đầu mà đây là vùng cảm nhận lạnh ở răng mà chúng ta đang ăn kem hay là uống nước đá.

Khi đau đầu thì mọi người thường uống thuốc giảm đau. Nhờ BS chỉ ra một số thuốc thông dụng, không cần kê toa và liều lượng thế nào là an toàn?

Thực sự tất cả các loại thuốc ngay cả thực phẩm chức năng cũng không hẳn là không có mặt trái của nó cho nên người ta gọi thuốc là một con dao hai lưỡi. Ví dụ như thuốc có tác dụng chữa bệnh nhưng đồng thời có thể gây ra các tác dụng phụ.

Trong những đau đầu lành tính, chúng ta có thể những loại thuốc tương đối và có ít tác dụng phụ nhất chính là Paracetamol có thể mua dễ dàng tại hiệu thuốc, một trong những nhóm an toàn và lành tính, ít tác dụng phụ trên cơ thể nhất.

Nếu như cơn đau thuyên giảm, chúng ta có thể tạm thời yên tâm nhưng nếu sau khi dùng Paracetamol mà chúng ta vẫn bị đau đầu kèm theo thêm những triệu chứng khác thì lúc này chúng ta nên đi khám để bác sĩ có những chẩn đoán và điều trị một cách chính xác nhất.

Chân thành cảm ơn TS.BS Đinh Vinh Quang đã chia sẻ những thông tin hữu ích về triệu chứng bệnh đau đầu. Xin hẹn gặp lại bác sĩ vào chương trình tiếp theo.

Chương trình được phối hợp thực hiện bởi 
Bệnh viện Nhân dân 115 và Cổng thông tin Tư vấn Sức khỏe AloBacsi.com.

 

 

 

 

MẸO CHỮA BỆNH TRONG CUỘC SỐNG CÓ LÚC BẠN CẦN

https://www.facebook.com/mai.trieu.7370/posts/2435392120030578

MẸO CHỮA BỆNH TRONG CUỘC SỐNG CÓ LÚC BẠN CẦN
1. Lẹo mắt, đũa cả thường dùng đánh cơm/ hơ nóng ấn vào chỗ lẹo vài lần khỏi ngay
2. Đi mưa lạnh , nổi dị ứng mề đay/ Lấy quần áo khô, hơ nóng ta đem mặc vào.
3. Bị con ong đốt dùng lá Tía tô/ bóp nát lấy nước, ta đem rịt vào
4. Chẳng may rết cắn đã có lá Ớt/ đem giã lấy nước bôi cho mau lành
5. Rắn độc cắn, cấp cứu bôi nhựa Đu đủ xanh/ rùi quả thái nhỏ, sắc uống, ta đem uống liền
6. Trẻ con hay khóc dạ đề, đã có xác Ve sầu đừng lo/ Sao vàng, tán bột, uống cùng nước Cơm
7.Nếu bị dị ứng mề đay đã có lá Đinh lăng/ Kinh giới, Tía tô, rau Má, Diếp cá trộn vào mà đun
8. Trẻ em lên quai bị, hoặc muỗi , côn trùng đốt/ Lấy hạt Gấc nướng chín, ngâm giấm hoặc mà bôi
9. Muốn trị sốt vi rút mùa Hạ/ Kinh giới, Diếp cá, đun lên uống liền
10.Trong đời trẻ em, không tránh được có lần bị Kiết lỵ/ Cỏ sữa đun nước uống, vài ngày cầm ngay
11. Muốn trị Bạch điến (lang ben)/ Riềng tươi, hay Phá cố chỉ ngâm rượu mà bôi
12. Muốn cho thải độc mạnh trong gan/ Phan tả diệp sắc uống cho sổ hết độc ra
13. Muốn cho hết bệnh vàng da/ Nhân trần sắc uống thay trà sớm khuya
14. Trời lạnh trúng gió méo mồm/ để lâu khó trị, Kinh giới uống liền
15. Muốn cho miệng hết hôi/ súc miệng nước lá Ổi, ta đun đặc vào
16. Khi sâu răng mà chưa hư tủy/ rượu hạt Cau ta đem súc miệng
17. Muốn cho thận khỏe, răng chắc/ Cẩu tích, ta đun nước uống hằng ngày
18. Muốn cho mụn nhọt, mẩn ngứa hết mau/ Lá Đinh lăng đem sắc, nước uống hằng ngày
19. Muốn bà mẹ không sữa tắc/ Mộc thông hoặc lá Mít, lá Đinh lăng đun nước uống
20. Lại muốn ngừng ra sữa/ lá Dâu tươi đun nước uống
21. Muốn cho hết táo bón, sữa Bò tươi uống thật nhiều/ Hoặc rau Dền đỏ, Diếp cá, rau Đay, Mùng tơi nấu canh ăn
22. Muốn cho hết tiêu chảy, đã có lá Ổi, Hồng xiêm xanh/ Hoặc vỏ quả Măng cụt, ta đem đun nước uống
23. Muốn cho sáng mắt, mát gan/ trà hoa Cúc cùng đem ra đãi bạn
24. Muốn cho áp huyết lên cao/ trà Gừng vài cốc lại tăng lên liền
25. Muốn cho áp huyết xuống thấp/ trà hoa Đại vài bông xuống liền
26. Muốn trẻ em hết rôm sảy/ nước Dừa tươi uống vào rất ngon
27. Muốn trẻ lâu, đẹp da/ ta dùng nhiều Kỷ tử
28. Muốn chóng béo, đỡ gầy/ ta uống nhiều sữa Ngô
29. Muốn giảm cân, tiêu mỡ/ Táo mèo, vỏ Bưởi, sắc uống tạo niềm vui
30. Muốn cho chân được khỏe/ Ngũ gia bì sắc uống
31. Muốn cho khỏi đại tràng/ ta ăn nhiều lá Mơ
32. Muốn cho khỏi đau dạ dày/ vỏ trứng Gà sấy khô, nghiền bột, ta đem uống
33. Muốn cho khỏi quáng gà, khô mắt/ ăn Bí đỏ hằng ngày, chớ quên
34. Muốn cho bụng đỡ lạnh/ củ Riềng đun nước uống
35. Muốn cho bụng được mát/ ta uống bột Sắn dây
36. Muốn cho phần ngực được ấm/ ta đem uống Gừng tươi
37. Muốn cho phần ngực mát/ hạt cây Mã đề sắc uống
38. Muốn cho khỏi đái đụ/ rễ cỏ Tranh sao vàng sắc uống
39. Muốn cho được ngủ tốt/ Lạc tiên đun nước uống
40. Muốn cho da mặt trắng mịn/ lá Dâu, Vừng đen, đun nước với mật Ong
41. Muốn cho khỏi bệnh trĩ/ hoa Thiên lý ăn hằng ngày
42. Nếu ta tiêu hóa kém/ củ Sả đun nước uống
43. Bị ho, đờm nhiều đến khổ/ vỏ Quýt đun nước uống
44. miệng nôn, trôn tháo, thật là sợ ghê/ Hoắc hương, vỏ Quýt, ta đun uống liền
45. thời tiết thay đổi khàn tiếng, mất giọng/ vỏ Quýt đun nước uống thấy hay liền
45. Chanh leo đừng bỏ hạt đi/ đó là thần dược phòng ngừa ung thư
46. hóc xương nhỏ, niệm câu thần chú/ “gần thì ra, xa thì vào” cho họng dãn, xương trôi ra
46. đi đám tang, bốc mộ chớ quên/ dùng Gừng, Tỏi, chống khí hàn, ma nhập
47. Cam tẩu mã, không có gì đáng sợ/ Cóc cả con, nướng cháy, nghiền bột rắc vào
48. mồ hôi trộm trẻ con hay mắc/ lá Dâu buổi sớm hái về mà đun
49. mồ hôi chân tay xin đừng quên lá Lốt/ vừa uống, vừa ngâm cũng giảm đi
50. trời quá lạnh áp huyết lại vọt lên cao/ ngâm chân nước Gừng, Muối đưa hư hỏa về
51. mặt tái mét, môi thâm, rét run do lạnh/ giã củ Gừng tươi, uống ấm áp cả người
52. vỏ Bưởi sao vàng, đun nước uống/ gan nhiễm mỡ, béo bụng dùng rất hay
53. trong dạ dày có con vi khuẩn Hp/ đừng quên uống cạn trà Dây
54. lại hay bị đau lưng/ đừng quên củ Cẩu tích
55. hay bị đau xương khớp/ đã có dây Đau xương
56. đau vai gáy, không quên cành Dâu/ sao vàng, hạ thổ mà đun nước uống
57. rau Dền, rau Má, Cải xoong/ là những món bổ máu
58. Nhân sâm, củ Đinh lăng/ dùng vào bổ khí, thêm sức lực
59. bí trung tiện thì có hạt Mít/ luộc lên mà ăn, đảm bảo thông liền
60. bí đại, tiểu tiện đã có Phèn chua/ đem nung lên, tán bột, rắc lên rốn
61. muốn giảm đi tiểu nhiều/ nấu cháo củ Súng mà ăn
62. lại muốn đi tiểu nhiều/ nên ăn đều rau Cải
63. nếu bị chứng giời leo/ nhựa cỏ Sữa đừng quên bôi vào
64. trẻ em lưỡi giống bản đồ/ Cà tím cô nước thật đặc, lấy bông thấm vào
65. tưa lưỡi thì có lá rau Ngót/ giã lấy nước bôi vào chỗ tưa
66. muốn ra nhiều mồ hôi/ đừng quên củ Khúc khắc
67. bị nhịn đói đã lâu/ chỉ nên ăn cháo loãng
68. bị ngộ độc thức ăn/ cũng nên tạm dừng ăn
69. bị đỉa chui vào người/ đã có mật Ong đặc trị
70. mật Ong … dưới 12 tháng tuổi/ chẳng nên cho trẻ dùng
71. suy dinh dưỡng trẻ nhỏ/ Cao ban long là thần dược
72. bị vết thương nhỏ, chảy máu/ giấy đốt lấy tro rịt vào cầm máu
73. muốn máu não lưu thông/ không quên món Ngải cứu
74. muốn cho người đỡ sốt/ Diếp cá bạn đừng quên
75. hoa Mào gà trắng giúp cầm máu tử cung/ sao cháy đen đun nước uống
76. để tiêu sỏi gan, mật/ đừng quên củ Nghệ vàng
77. để tiêu đi sỏi thận/ trái Dứa (Thơm) nướng ăn
78. bệnh gout cần phải phòng ngừa/ Đỗ xanh cả vỏ, ta ăn cho nhiều
79. trẻ ho đã có lá Hẹ tươi/ hấp với Đường phèn khỏi cần kháng sinh
80. đau mắt đỏ có lá cây Diếp cá/ ta đem giã nhuyễn rùi đem đắp vào
81. viêm họng đã có quả Trám đen/ bỏ hạt, ninh nhừ, thêm đường uống cho ngon
82. bong gân đã có lá cây hoa Láng trắng/ nướng nóng, giã nhuyễn, ta đem đắp vào
83. chẳng may bỏng lửa, nước sôi/ lá Bỏng giã nhuyễn, đắp vào vết thương
84. chốc đầu, ghẻ lở, mồ hôi trộm ở trẻ nhỏ/ lá Bỏng vắt nước, uống vào thật hay
85. bị kiết lỵ cũng thật là khổ ghê/ rau Sam đun nước uống, thêm đường cho ngon
86. để phòng ngừa nguy cơ xơ vữa động mạch/ rau Sam, Gừng sống, đun lên mà dùng
87. viêm loét dạ dày có Bắp cải rất hay/ trần qua, vắt nước, ta đem uống liền
88. trên đường đi xa, viêm loét dạ dày chưa có thuốc/ xin cốc bột Sắn dây uống ngay để tạm hàn vết loét
89. chẳng may bị bỏng Ớt/ lá Ớt giã nát ta đem đắp vào
90.Đi ngoài ra cả máu tươi/ Hoa hòe sao cháy, ta đun nên dùng
91. Máu nóng quá bức ra đằng mũi ( máu cam)/ Cỏ nhọ nồi mát máu đun nên mà dùng
92.Dạ dày xuất huyết, cần cứu ngay/ Củ Bạch cập nướng cháy mà dùng cực hay
93. Đừng dại mà nghịch nhựa xương rồng/ Nó có chất độc có ngày loét da
94.Nếu sốt xuất huyết, mới mắc/ Diếp cá, cỏ nhọ nồi kết hợp cùng nhau
95. Trời lạnh, huyết áp lên cao đột ngột/ Ngâm chân nước ấm, hạ liền áp ơi
96.Trời mưa lạnh đâu nhức khớp xương/ Cây lá lốt sao vàng ,vừa ngâm vừa uống
97. Mùa Đông lạnh không sao ngủ được/ Củ gừng nướng cháy, rùi đun uống liền
98. Trời lạnh bị chứng đau nửa đầu/ Gội đầu nước Quế thế là hết đau
99. Quả dâu ta chín, thật hay/ Dùng nhiều bổ huyết, sáng mắt , tóc lại thêm đen.
100. Nước bọt , là thứ nước ” Cam lồ”/ Nuốt ực xuống bụng,tiêu tan bệnh mà.